مانیتورینگ در ورزش

نیمه دوم سال ۱۳۹۶، ترم اول کارشناسی ارشد بودم. آن موقع زیاد به دنبال سیستم های پایش (مانیتورینگ) در ورزش های تیمی و انفرادی داخل و خارج سالن بودم. پایش بار تمرینات و عملکرد ورزشکاران بحثی بود که در عین کارایی بالای آن، اطلاعات زیادی از آن نداشتم. در بررسی هایم متوجه شدم استفاده از تجهیزات و سیستم های پایش تمرینات در رشته های انفرادی و تیمی خارج سالن خیلی متداول و رایج هست اما در رشته های داخل سالنی، سیستمی آنچنان وجود ندارد. فقط شرکت Polar نرم افزاری با نام polar team برای پایش تمرینات رشته های داخل سالنی ارائه کرده است که صرفا به پایش بار داخلی تمرینات می پردازد. با برخی اساتید دانشگاه مشورتی برای خرید تجهیزات مورد نیاز برای اجرای نرم افزار polar team، کردم. در کل پایش تمرینات برای اساتید دانشگاه هم جالب بود اما شاید نه آنقدر مهم و ضروری که برای دانشگاه تهیه کنند.

خلاصه خودم دست به کار شدم و ۷ عدد حسگر ضربان قلب پلار H10 که آن موقع قیمت هر عدد ۴۲۰ هزارتومانی بود را تهیه کردم. از طرفی برنامه Polar team فقط بر روی  آیپد قابل نصب و اجرا بود، برای همین یک آیپد هم خردیدم.

یکی دو باری برای پایلوت، به سر تمرین فوتسال اساتید دانشگاه رفتم. همه چیز این سیستم خوب بود. برای همه جالب بود حتی اساتید رشته های مختلف. برای همین از من سوال میکردند که جریان این سیستم چیه ؟ کار پایان نامه ات هست ؟ و …

آن موقع، کتاب در مورد سیستم های مانیتورینگ نبود یا به قول اساتید بهتر است بگم مشاهده نشد. فقط یک کتاب با عنوان Monitoring Training and performance in athletes به تازگی منتشر شده بود. هر طوری بود کتاب را تهیه کردم و شروع کردم به خواندنش. آن موقع بود که فهمیدم ای بابا مانیتورینگ برای خودش به لحاظ علمی، دنیایی دارد و چقدر پرکاربرد و مهم اما ما چیز زیادی از آن نمیدانیم.

دیگه همزمان با مطالعه در این موضوع، برای حسگرها و آیپد، یک کیف ساختم و علاوه بر این فرم های ثبت اطلاعات و پرسشنامه را هم طراحی کردم.

با هماهنگی، به سر تیم فوتسال دانشگاه شیراز رفتم. بچه ها برای حضور در مسابقات منطقه ۷ تمرین می کردند. عملکرد تیم مهم بود چون سال بعد دانشگاه شیراز، خود میزبان چهاردهمین المپیاد فرهنگی ورزشی دانشجویان سراسر کشور (سال ۹۷) بود. فکر کنم نزدیک ۲ ماهی شد  که کار من این شده بود، به سر تیم فوتسال دانشگاه بروم و قبل از شروع کلاس ها حسگرها را بر اساس ID، بر روی سینه بازیکنان ببندم و تمرینات آنان را پایش (مانیتورینگ) کنم و به مربی و بازیکنان در بازه های زمانی مختلف، بازخورد بدهم. علاوه بر این، در تمرینات بدنسازی آنان (تمرینات استقامت هوازی و بی هوازی) سعی کردم شدت و حجم تمرینات را بر اساس سطح آمادگی و نیاز بازیکنان، منطبق کنم (بدنسازی و فردی سازی بار تمرینات با ضربان قلب)، چون سطح آمادگی بازیکنان با یکدیگر فرق دارد.

علاوه بر رشته فوتسال، از این اصل (پایش تمرینات) و این سیستم در رشته های دیگری از جمله بدمینتون و فوتبال (در قالب تمرینات SSG)، استفاده کردم تا بیشتر با کاربرد و اهمیت پایش تمرینات در این رشته ها آشنا شوم.

در این مدت کم و بیش کاستی ها و پتانسیل سیستم های پایش تمرینات داخل سالنی را فهمیده بودم. در همین رابطه با یکی از اساتید رشته مهندسی برق، صحبت کردم تا شاید راه حلی برای بهبود عملکرد سیستم های پایش تمرینات داخل سالن پیدا کنیم. اما به دلیل مباحث فنی طراحی و ساخت سخت افزار و نرم افزار لازم برای پایش بار خارجی (مسافت طی شده، سرعت و …) در داخل سالن با روایی و پایایی بالا و همچنین وجود برخی تفاوت های ماهیتی پایش بار داخلی ( TRIMP ، session load و … ) رشته های داخل سالنی از لحاظ انتخاب مارکر مناسب برای پایش هر رشته، کار با پیچیدگی های زیادی رو به رو شد که ارتقاء این سیستم ها عملیاتی نشد.

شرکت های زیادی برای رشته های تیمی خارج سالن، سیستم های پایش تمرینات را طراحی کرده بودند، مثل  شرکت Polar با ارائه سیستم Polar team pro و یا شرکت های دیگری چون GPsport، اما تا آن زمان برای رشته های (تیمی) داخل سالنی، سیستمی جامع و یک پارچه و در برگیرنده سنجش بار داخلی و خارجی، وجود نداشت. فقط یک شرکت خارجی قرار بود سیستمی را برای مانیتورینگ رشته بسکتبال تا ۲۰۱۹-۲۰۲۰ طراحی و تولید کند …

به هر حال دیر یا زود شرکت های مختلف برای همه رشته های ورزشی، سیستم های پایش تمرینات و عملکرد ورزشکاران را طراحی و تولید خواهند کرد.

بعد از این مدت که نسبتا شناختی از این حوزه بدست آورده بودم، با نظر دکتر فرهاد دریانوش، بحث مانیتورینگ در ورزش را بصورت تئوری و تا آنجایی که مقدور بود بصورت عملی برای دانشجویان کارشناسی ارشد و دکتری فیزیولوژی ورزشی دانشگاه شیراز ارائه دادم.

 

Leave a Comment

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *